Juni 2026
Wordt HEMS de nieuwe router?
Column Harm Valk
Bent u zich bewust van uw wifi-router? Zelfs bij een toch vrij techniekbewust lezerspubliek als de lezers van dit blad, veronderstel ik dat u er niet dagelijks, of zelfs maandelijks, bij stilstaat dat we inmiddels allemaal zo’n onmisbaar stuk techniek achter de voordeur hebben. We merken het pas op als het even niet functioneert. Meestal is het dan een kwestie van resetten en weer door met -streamen, gamen en – o, ja – thuis werken. De techniek achter de wifi-router is razendsnel geïntroduceerd en binnen mum van tijd onmisbaar geworden.
Ik voorspel dat dit met een Home Energy Management System – kortweg HEMS – ook gaat gebeuren. Stel u een EMS voor achter de voordeur, gericht op de grootverbruikers van -elektriciteit in uw huishouden en u heeft een beeld. Het kan een kastje in huis zijn, inderdaad: naast de router, maar ook een cloud-oplossing. Ook nuttig voor andere kleinverbruikers van elektriciteit, in bijvoorbeeld het mkb. Het reageert automatisch op prijsprikkels en vergelijkbare signalen voor beperking, maar vooral verschuiving van het elektriciteitsgebruik.
Momenteel mag ik meewerken aan de ontwikkeling van een NTA voor HEMS, een Nederlandse Technische Afspraak; een voorloper van een normblad als het ware. In opdracht van --
het -Ministerie van KGG werkt NEN dit uit, in samenhang met NTA’s voor de vier grote energie-intensieve apparaten, die we achter steeds meer voordeuren aantreffen: warmtepompen, zonne-omvormers, thuisaccu’s en laadpalen. Een HEMS kun je zien als een dirigent die de energie verdeelt van en naar die apparaten, afhankelijk van de wensen van de bewoner en rekening houdend met de signalen uit het net.
Binnen de NTA maken we afspraken over welke bestaande protocollen gebruikt kunnen worden en welke situaties opgelost moeten worden binnen een HEMS. Daarbij staat een open opzet voorop, met het oog op interoperabiliteit. Ook moet voorkomen worden dat het alleen functioneert binnen een merkenfamilie. Geen ‘vendor lock-in’ dus, om het op zijn Hollands te zeggen. Over een paar maanden is er veel meer over te vertellen; dan wordt het tijd voor een artikel. Nu eerst een signaal, zodat u weet welke mogelijkheden er aankomen.
Gaan we met een HEMS achter elke voordeur de netcongestie oplossen? Dan leg je de lat te hoog. Toch zullen al die HEMS-en samen een serieuze rol kunnen gaan spelen als ‘congestie-verzachter’, in de terminologie van de beleidsmakers en netbeheerders. Best relevant dus en aantrekkelijk voor de eindgebruiker. Daarom verwacht ik dus dat we over een jaar of vijf net zo vaak een HEMS zullen tegenkomen als nu een wifi-router.
Harm Valk, senior adviseur en partner Nieman Raadgevende Ingenieurs
Meer weten over innovatieve technieken en ontwikkelingen?
Meld u dan nu aan voor onze gratis nieuwsbrief