Thuisbatterijen verdringen markt voor zonnepanelen

Duitse markt

Duitsland heeft sinds 2004 een ander pad dan Nederland gevolgd, het Erneuerbare Energien Gesetz. Huishoudens die zonnepanelen aanschaften, kregen aanvankelijk een vast bedrag van 40 tot 55 cent voor teruglevering van zonnestroom. Dat leidde ertoe dat zelfs schuren en stallen werden gebouwd om maar subsidies op zonnepanelen naar binnen te hengelen. Na tien jaar zag de federale overheid in dat dit systeem te kostbaar was, schafte de subsidies op teruglevering af en liet de hoogte vervolgens door de markt bepalen. Die lage prijzen voor teruglevering – vaak niet meer dan acht cent per kWh – zorgden ervoor dat particulieren die over zonnepanelen beschikten, vanaf 2020 steeds meer thuisbatterijen aanschaften om hun overtollige zonnestroom op te slaan in plaats van aan het net terug te leveren.
Wie kan rekenen, begrijpt dat onmiddellijk. Een gemiddelde woning op het Duitse platteland, ruim tweemaal zo groot als in Nederland, heeft zo’n 24 zonnepanelen van in totaal 10 kWp en een verbruik van 8.500 kWh per jaar. Zet je vervolgens in de schuur of kelder een thuisbatterij van 10 kWh, dan kan je de energierekening met de helft terugbrengen. Op de aanschaf van een thuisbatterij wordt geen btw geheven. Bovendien kunnen Duitse huishoudens bijna 10.000 euro subsidie krijgen als ze minimaal 5 kW zonnepanelen, 5 kWh aan een thuisbatterij en 11 kW voor een laadpaal in combinatie aanschaffen. Het gevolg laat zich raden: de helft van de huiseigenaren met zonnepanelen heeft nu ook een thuisbatterij die ze in acht tot vijftien jaar kunnen terugverdienen, afhankelijk van het zelfverbruik en de inzet van slimme algoritmes op de energiemarkt. In Duitsland zijn momenteel meer dan twee miljoen thuisbatterijen geplaatst en groeit de markt jaarlijks met minstens 400.000 systemen.

‘In 2030 is een thuis-batterij in huurwoning normaalste zaak van de wereld’

Achterstand

Nederland loopt daarbij behoorlijk achter. Zelfs in België, vooral in Vlaanderen, staan er ruim 136.000 thuisbatterijen opgesteld, terwijl er in ons land iets meer dan 166.000 batterijsystemen werken (terzijde: België kent geen salderingsregeling, noch een ruime vergoeding voor geplaatste zonnepanelen). In haar laatste marktrapport van november 2025 verwacht DNE Research een zeer sterke opmars van thuisbatterijen ten koste van zonnepanelen, vooral in de residentiële sector (huurders, particulieren en de utiliteit). Waar de markt voor zonnepanelen, na een aantal bijzonder sterke jaren, in 2026 met slechts 1 à 2 procent groeit, zal die voor thuisbatterijen meer dan verdubbelen.

Een gemiddelde woning op het Duitse platteland heeft zo’n 24 ­zonnepanelen.

Een groot aantal partijen heeft daar al enige tijd reikhalzend naar uitgekeken. Een van die partijen is Wocozon, een in 2012 opgerichte stichting waarvan de bestuursleden worden gekozen door woningcorporaties. Eerst plaatste Wocozon alleen zonnepanelen op huurwoningen, nu worden er ook thuisbatterijen geïnstalleerd. Roland van der Klauw, oprichter van de stichting: ‘In 2012 konden bewoners het zich niet veroorloven om zonnepanelen te plaatsen en corporaties wisten niet hoe ze dat moesten financieren. Wij waren een van de eersten die met zonnepanelen op huurwoningen aan de slag gingen. Huurders betalen niet voor zonnepanelen, maar voor de opgewekte elektriciteit die ze afnemen. Voor huurders moet dat goedkoper dan de markt zijn, voor corporaties kostenneutraal. Later konden corporaties ook installaties kopen en afrekenen per zonnepaneel. Inmiddels werken we voor 55 woningcorporaties in heel Nederland en hebben we 60.000 huurwoningen met zonnepanelen uitgerust.’
Van der Klauw zag de opkomst van thuisbatterijen al vijf jaar geleden aankomen. Nu de salderingsregeling verdwijnt, wordt het volgens hem ook tijd voor plaatsing van batterijen in sociale huurwoningen. ‘Bij corporatie Thús Wonen in Dokkum hebben we in oktober 2025 34 thuisbatterijen van elk 5 kWh geïnstalleerd’, vervolgt hij. ‘Dat zijn standaard batterijen van steeds één fabrikant per jaar via een raamcontract om de kosten zo laag mogelijk te houden. Nu lijkt zo’n pilot een beetje raar, in 2030 zullen batterijen in huurwoningen echter de normaalste zaak van de wereld zijn geworden. Met zes zonnepanelen verminder je de energierekening met 25 tot 35 procent, als je daaraan een thuisbatterij koppelt, loopt dat op tot 60 à 70 procent. De corporatie vraagt een lagere vergoeding via de servicekosten, waardoor de huurder voordeel heeft. Nu dit jaar de nieuwe Energiewet voor energiedelen van kracht is geworden, is tevens de weg vrijgekomen om batterijen op buurtniveau in te zetten en kunnen we, nog sterker dan voorheen, netcongestie waar mogelijk verminderen.’

Meerdere markten

Wocozon zet niet alleen in op verhoging van zelfconsumptie. ‘Met opslagdata en verbruik uit de batterij sturen we op optimalisatie voor de huurder via een gescheiden EMS op afstand, los van het internet voor de woning en dus inherent veilig’, zegt Van der Klauw. ‘Hacken van omvormers, zoals we recent in het oosten van het land bij een corporatie hebben gezien, wordt zo voorkomen. Primair richten we ons op nieuwe installaties, thuisbatterijen voor de bestaande bouw plaatsen is (nu nog) een stuk duurder.
Sturing gebeurt op verschillende manieren. Allereerst via dynamische tarieven op de elektriciteitsprijs op de spotmarkt. Overdag slaan de batterijen zonnestroom op en gebruiken die stroom tussen zeven en negen uur ’s avonds zelf of leveren dat tijdens de zomer terug. Dat kan volgens Van der Klauw een boost aan het verdienmodel geven. Tevens zullen netwerktarieven vanaf 2027 een rol in de energiemarkt spelen. ‘Nu nog betalen consumenten per aansluiting 450 euro per jaar, van caravanbezitters tot mensen met een jacuzzi, zo licht hij toe. ‘Als dat verandert, zullen afnemers ’s avonds voor een stabieler net – met meer netverzwaring – een hogere prijs moeten betalen. Dan wordt die batterij nog interessanter. De verwachting is dat de productieprijzen voor batterijen richting 2030 tot circa honderd dollar per kWh dalen, daarop haken we in.’

Wocozon verwacht dat in 2030 batterijen in huurwoningen de normaalste zaak van de wereld zijn geworden.

Huiseigenaren

Vereniging Eigen Huis, met 800.000 leden de grootste belangenbehartiger van eigen huisbezitters, zag het afgelopen jaar niet alleen de interesse voor thuisbatterijen, maar ook het aantal aanbieders van zulke systemen sterk toenemen. De vereniging kreeg dan ook veel vragen van de leden over thuisbatterijen.
Pim van Daatselaar, projectmanager energieopslag: ‘Wat is het vermogen van een traditionele of een plug-in installatie en hoe kunnen huiseigenaren het beste omgaan met zelfconsumptie, de onbalansmarkt en dynamische contracten? In augustus 2024 zijn we gestart met het ‘Energielab’ waarbij onze leden nieuwe producten en diensten testen. Bij dertien van hen staat sindsdien een thuisbatterij. Wij volgen deze vanaf de installatie tot het dagelijks verbruik op de lange termijn. CE Delft maakt binnenkort alle batterij-data over de afgelopen twaalf maanden bekend.’
Volgens Van Daatselaar doet ook de veiligheid van de installatie ertoe. ‘Een thuisbatterij laadt en ontlaadt veel stroom. Dat geeft druk op de meterkast. Welke aanpassingen moeten daaraan worden gedaan? Ook de plaats van de batterij is van belang, inclusief de vluchtroute, ventilatiemogelijkheden en een rookmelder. We zitten om tafel met verschillende marktpartijen, van het Verbond van Verzekeraars tot Brandweer Nederland. Met hun input kunnen we onze leden beter adviseren over thuisbatterijen, wat opslag voor hen kan betekenen en waarop je moet letten bij het kiezen van een product en een installateur.’
Zelfstandig handelen op de onbalansmarkt kent volgens hem de nodige haken en ogen. ‘De terugverdientijd is vaak een stuk langer dan wat leveranciers beloven. Bovendien wordt de energierekening al snel complexer. Je krijgt vaak een aparte creditfactuur voor de handelsresultaten, maar je energierekening valt ook hoger uit.’

Vanaf 2027 zullen -netwerk-tarieven een rol in de energiemarkt spelen

Van Daatselaar ziet nog wel kansen voor huizenbezitters die een dynamisch contract bij hun energieleverancier hebben afgesloten. ‘Het is misschien een open deur’, zegt hij, ‘maar gebruik de batterij tijdens donkere perioden wanneer zonnepanelen weinig energie opwekken en neem stroom van het net af op het moment dat de prijs laag is. En gebruik die goedkope energie op een ander moment. Dan wordt de terugverdientijd wel korter, afhankelijk van hoe slim alle apparatuur via een EMS wordt aangestuurd. Beter is nog om zoveel mogelijk opgewekte stroom direct te gebruiken en pieken af te vlakken. Dat draagt tevens bij aan vermindering van de netcongestie.’

De goede volgorde: Na goed isoleren en ventileren en zonnepanelen, komt eerst een warmtepomp en pas daarna een batterij.

Grip op grid

Verminderen van netcongestie – en op die manier bijdragen aan de energietransitie – is nu precies wat Charged, leverancier van Sessy, de eerste thuisbatterij van Nederlands fabricaat, doet (Sessy staat voor ‘smart energy storage system’). Twan Vooijs en Roeland Nagel, de eerste elektrotechnicus, de ander werktuigbouwkundige, zijn er in 2022 mee begonnen. Al jaren daarvoor ‘knutselden’ ze met batterijen om daaruit zo hoog mogelijke rendementen te bereiken. In het begin richtten ze zich op grote systemen van tienduizenden euro’s, tot ze erachter kwamen dat de reguliere consument daarop niet zat te wachten. Ze stelden hun model bij, zochten via hun website steun bij de ‘early adopters’ en ontwikkelden een simpele 5 kWh lithium-ijzerfosfaat batterij die mensen helpt om meer van hun zonnestroom zelf te gebruiken. Eind 2025 waren er meer dan 8.000 systemen verkocht, voor 2026 is de Sessy uitverkocht.
‘We slaan zo eenvoudig mogelijk stroom achter de meter op’, licht Vooijs toe. ‘Hoewel het raar lijkt, willen we zo min mogelijk grote batterijen verkopen. De grootte moet wel in verhouding staan met het verbruik. Een gemiddelde woning heeft circa 5 kWh capaciteit nodig. Je moet bovendien wel de juiste volgorde hanteren: eerst je huis goed isoleren en ventileren, vervolgens zonnepanelen en een warmtepomp installeren en pas daarna aan de slag gaan met een batterij. De Sessy heeft een eigen EMS en software en werkt als een bange kip: bij calamiteiten of een te lange stilstand schakelt het systeem meteen alles uit. Problemen als in brand vliegende fietsaccu’s zijn uitgesloten.’
Wat de Sessy bijzonder maakt, is dat zowel de batterij als de software in ons land is ontwikkeld en geproduceerd. Dat zorgt ervoor dat het bedrijf prima kan inspelen op typisch Nederlandse ontwikkelingen. ‘We zijn bijna onafhankelijk van China en zitten dicht op de behoefte van onze klanten. Die kunnen zelf hun profiel kiezen: nul-op-de-meter (vast of variabel contract), dynamisch (op basis van de beste uurprijs), handelen (op de onbalansmarkt) of GridEase (netcongestie tegengaan). Bij dat laatste profiel kunnen klanten die een vast of variabel contract van Eneco hebben, zowel de data als de gedeeltelijke aansturing met het energiebedrijf delen. Op afstand neemt Eneco, voor maximaal tientallen keren per jaar, het laden en ontladen van de batterij over op vraag van de netbeheerders bij grote onbalans. Met enkele thuisbatterijen maak je weinig indruk, maar als dat voor een paar honderd geldt, dan kun je lokale netcongestie effectief tegengaan. Eind 2024 was dat nog een proef, nu rollen we deze technologie verder uit in onder meer Dordrecht en enkele andere steden’, besluit Vooijs.

Tekst: Tseard Zoethout
Fotografie: Wocozon, iStock/acilo/Frederick Doerschem